Commissie cultuur kreeg zitpenning bij Contour-bezoek (en ja, dat valt toe te juichen)

Officieel heette de gegidste rondleiding op de Contour Biënnale vorig jaar een werkbezoek en gold zij als de maandelijkse vergadering van de commissie cultuur. Een verslag volgde niet, een zitpenning wel. Een burger krabt zich voor minder achter de oren. “Ik begrijp die verwondering, maar ik sta daar helemaal niet zo negatief tegenover”, reageert professor lokale politiek Johan Ackaert van de UHasselt. “Lokale politiek is niet alleen met twaalf man en een paardenkop rond de tafel zitten om over papieren te discussiëren. Ik denk zelfs dat we soms wat tekort hebben aan die koppeling tussen instituties en wat er op de vloer in de stad of de gemeente gebeurt.”

Dat de Mechelse commissie cultuur een ondernemende club is, is het minste wat je kunt zeggen. Maar liefst een derde van alle commissievergaderingen tijdens deze legislatuur waren een werkbezoek. Een vergadering op verplaatsing, zo je wil, bij een lokale cultuurdrager die diens missie, werking en ambities toelicht aan de bezoekende commissieleden.

commissiecultuur
Vooral bij het begin van deze legislatuur ondernam de commissie cultuur heel wat werkbezoeken bij culturele organisaties. In 2016 werd dan weer geen enkele commissievergadering buitenshuis gehouden. We analyseerden daarvoor alle agenda’s en verslagen van alle commissievergaderingen cultuur tijdens deze legislatuur. Jaarlijks zijn er 10 vergaderingen – enkel in 2013 waren er 9. (Figuur: AGP)

“Louter informatief”

Bij 8 van die werkbezoeken is er geen verslag terug te vinden op de stedelijke website. Oftewel bij 1 op 7 van alle voorbije commissievergaderingen. En da’s geen toeval: het huishoudelijk reglement van de Mechelse gemeenteraad stelt letterlijk dat er geen verslag hoeft te zijn na een “louter informatief werkbezoek” – en dat bleek hier telkens het geval.

Maar in enkele gevallen leek zo’n informatief werkbezoek niet veel meer dan een gegidste rondleiding op een van de Mechelse culturele topevenementen, zoals de Contour Biënnale vorig jaar in april…

De vorige vergadering was een rondleiding in de Biënnale van Contour ‘Polyphonic worlds; justice as medium’. Hierbij is geen verslag gemaakt.

Uit het daaropvolgend verslag van de commissie Cultuur (mei 2017)

“Contour vzw is een zeer belangrijke actor in het kunstenlandschap, zowel Mechels, landelijk als internationaal”, reageert commissievoorzitster Martine De Raedemaeker. Volgens het CD&V-gemeenteraadslid is het daarom ook onmisbaar om een commissievergadering te wijden aan deze organisatie. “Er werd in overleg tussen de directeur van het departement vrije tijd, contour vzw, het college van burgemeester en schepenen en mezelf geopteerd om een bezoek aan een gedeelte van de biënnale te combineren met toelichting over de werking van Contour vzw, vraagstelling en debat.”

commissiecultuur_agenda
Op de agenda van de zitting van april 2017: een rondleiding door de gids op de nocturne van de Contour Biënnale. De toelichting over de vzw-werking, de vraagstelling en het debat moet je erbij denken… (Bron figuur: agenda commissievergadering cultuur van april 2017)

Voeling

“Ik begrijp dat dit voor sommigen wat moeilijk kan overkomen – ik ga naar het theater vanavond en ik krijg er nog eens mijn zitpenning bovenop”, reageert professor lokale politiek Johan Ackaert van de Universiteit Hasselt. “Maar ik sta daar eigenlijk niet zo negatief tegenover. Gemeenteraadsleden hebben heel wat individuele rechten: ze kunnen dossiers inkijken, instellingen en administraties bezoeken enzovoort. Maar ze maken daar niet zo massaal gebruik van. Als een commissie de raadsleden kan meesleuren naar een organisatie van een evenement van de stad of de gemeente, zou ik dat alleen maar toejuichen. Zo weten ze waarover het gaat, ze zien waar het belastinggeld en subsidies voor worden gebruikt. Laat ze daarna maar discussiëren in de gemeenteraad met toch een beetje meer voeling met wat er op het terrein gebeurt.”

Paardenkop

“Gemeenteraadsleden klagen vaak dat ze eigenlijk weinig in de pap te brokken hebben, dat ze te laat betrokken worden bij besluitvorming”, legt professor Ackaert de vinger op de wonde. “Ik denk dat juist een actieve commissie voor een stukje de oplossing kan zijn: ervoor zorgen dat de mensen mee de vloer opgaan, naar de instellingen en presentaties gaan kijken, waardoor ze weten waarover het gaat.”

“Lokale politiek is niet alleen met twaalf man en een paardenkop rond de tafel over papieren discussiëren. Ik denk zelfs dat we soms wat tekort hebben aan die koppeling tussen instituties – gemeenteraad, commissies, colleges enzovoort – en wat er op de vloer in de stad of de gemeente gebeurt.”

Je kunt niet van elk raadslid verwachten dat-ie dat in zijn privé-tijd doet, zegt Ackaert nog. “Mocht ik zelf voorzitter zijn van de raadscommissie cultuur zou ik daar ook op aansturen: we gaan hier niet rond de tafel zitten, maar we gaan ter plaatse kijken. Punt.”

We gaan hier niet rond de tafel zitten, maar we gaan ter plaatse kijken. Punt.

Professor Johan Ackaert (UHasselt) pleit voor actieve raadscommissies

“Au fond”, besluit de professor, “is het misschien nog beter om dit samen met een groep raadsleden te doen in plaats van alleen te gaan. Zo kunnen zij er ook ter plaatse even over praten: zijn we nu goed of slecht bezig, is dit het aanbod dat we moeten brengen of moeten we aan andere formules denken…?”

Wat doet een commissie?

Volgens het Gemeentedecreet (artikel 39) heeft een commissie als taak om de besprekingen in de gemeenteraad voor te bereiden, advies te verlenen en voorstellen te formuleren. Daarbij kan een commissie steeds deskundigen en belanghebbenden horen.

Het huishoudelijk reglement van de Mechelse gemeenteraad stelt daarnaast dat er van elke vergadering een verslag moet opgemaakt, behalve als het een “louter informatief werkbezoek” is.

Een gewone zitting duurt doorgaans één tot anderhalf uur. Daarvoor krijgt het commissielid het hoogst mogelijke wettelijke bedrag als presentiegeld – vandaag goed voor 209,14 euro of ongeveer 131 euro netto.

De commissie cultuur gaat geregeld buitenshuis. Dat pleit voor haar ondernemerschap en zo houdt de commissie de vinger aan de pols. Wel is daar niet altijd een verslag van terug te vinden. Nochtans zouden ook burgers hun voordeel kunnen doen met een weerslag van de ervaringen en discussies van hun raadsleden tijdens dit werkbezoek.


UPDATE 21.05.2018

Ondertussen liet commissievoorzitster De Raedemaeker ons weten dat onze vraag om ook van de werkbezoeken voortaan een verslag te kunnen raadplegen, is doorgegeven.