De Lus-redenering: of hoe Natuurpunt Mechelen haar ‘battles’ kiest

Omdat ook ik wil weten wat er in mijn naam gebeurt!

Onafhankelijke en kritische journalistiek is broodnodig in Mechelen. Met mijn sporadische steun onderschrijf ik dat vol overtuiging.

15.00 €

Vanuit de lokale afdeling van Natuurpunt was laatst erg scherpe kritiek te horen op de bomenkap van een jaar geleden in ‘de Lus’ van Mechelen-Noord. “Een kaalkap van onze kostbare natuur”, klonk het niet mis te verstaan op de Facebook-pagina van Natuurpunt (Kern) Mechelen. Toch diende de natuurorganisatie destijds geen bezwaar in tegen de vergunning voor de ontbossing. “We hebben in de GECORO en de andere adviesraden er steeds tegen gestreden”, nuanceert Bert Delanoeije van Natuurpunt Mechelen, maar erkent dat het bestuur toen besliste er geen keiharde strijd van te maken. Kwestie van ‘choose your battles’…

De scherpe kritiek op de ontbossing binnen de Mechelse Lus aan de R6 van Mechelen-Noord leek een verloren zinnetje bij de recente lancering van een petitie tegen een verdere kap in de omgeving. Een kritiek die te lezen was op de Facebook-pagina van de ‘Kern Mechelen’ van de lokale Natuurpunt-afdeling. Een bericht dat onderhand verdwenen blijkt.

Na de kaalkap van onze kostbare natuur in de lus aan de R6, zal dit stukje natuur er ook nog moeten aan geloven

Fragment uit het (verdwenen) Facebook-bericht van 17 september op de pagina van Natuurpunt (Kern) Mechelen

Die ‘binnenlus’ is de plek waar het shoppingcenter Malinas komt. Onlangs verspreidde ook Unizo er, om gans andere redenen, een opmerkelijk negatief persbericht over: “De projectontwikkelaar heeft die herlocalisatie duidelijk als ‘alibi’ gebruikt. Waardoor ook de stad Mechelen hier is in meegegaan en een Ruimtelijk Uitvoeringsplan (RUP), geheel op maat van het project, heeft geschreven.” Niet correct, die kritiek, vond het Mechelse stadsbestuur daarover die de steun zocht en vond bij de provinciale Unizo-directeur.

Het bewuste FB-bericht blijkt ondertussen verdwenen. (Bron figuur: Facebook)

Gecompenseerd

Maar terug naar de ‘kaalkap’. Je zou je kunnen afvragen of die kritiek van de lokale Natuurpunt-afdeling (Kern Mechelen) op Facebook niet wat laat komt in het ganse proces. De vergunning voor de ontbossing binnen de lus van 58.069 m² dateert namelijk van 3,5 jaar geleden. Het Mechels college verleende daarvoor een vergunning op 3 februari 2017.

Een ontbossing die trouwens dubbel werd gecompenseerd: over Geraardsbergen, Herent, Kortessem, Lichtaart en Wortegem-Petegem en… Mechelen. Die Mechelse compensatie nam Natuurpunt ook zelf voor haar rekening. In totaal kwam er zo 33.111 m² opnieuw op Mechels grondgebied terecht, kregen we van de Natuurpunt-woordvoerder te horen. Dat is 57% van de oorspronkelijke Mechelse gekapte oppervlakte.

Van de 67.273 m² die Natuurpunt in totaal beboste, belandde 33.111 m² in Mechelen. (Bron figuur: plan-MER Malinas)

Of Natuurpunt destijds ook al bezwaar aantekende tegen de vergunning voor de bomenkap in de Lus aan Mechelen-Noord? En hoe het ontbreken van zo’n bezwaar dan precies te rijmen viel met de kritische woorden van vandaag van de Mechelse afdeling van Natuurpunt? Voor die antwoorden verwees de woordvoerder ons door naar de lokale afdeling. Naar Bert Delanoeije, sind jaar en dag het gezicht van Natuurpunt Mechelen – en ook gemeenteraadslid voor het groene deel van de Mechelse Stadslijst.

“Choose your battles”

Maar een bezwaar konden ze bij Natuurpunt Mechelen niet terugvinden: “Ik denk niet dat we daar een formeel bezwaar tegen hebben ingediend”, laat Delanoeije weten aan de telefoon. Wel benadrukt hij dat Natuurpunt er in de GECORO en de adviesraden steeds haar bezwaren heeft geuit. “Je zou het eigenaardig kunnen vinden dat Natuurpunt voor iets compenseert dat ze ‘niet tof’ vindt. Maar we willen als Natuurpunt een realistische partner zijn in behoud van natuur en open ruimte.” Delanoeije onderstreept dat het er voor Natuurpunt op aankomt om de ruimte eerlijk te verdelen.

Toch besliste Natuurpunt jaren geleden om als organisatie geen keiharde actie te voeren voor de Lus. “Choose your battles”, geeft Delanoeije toe, “Spijtig genoeg is dat zo. Als bestuur hebben we toen gezegd: voor ons is er daar een natuur die we niet in een groter geheel kunnen zien.” De strijd voor de Lus was met andere woorden niet dé prioriteit binnen de vele slagvelden die Natuurpunt, naar eigen zeggen, streed. “Nog eens: alle kappen vinden we jammer, maar we begrijpen wel dat er ergens moet gewoond of gewerkt worden. We staan met de voeten op de grond – al zouden wij de Lus ook nooit gekapt hebben uiteraard.”

Eén tegen 100

Hoe Delanoeije daar als groen gemeenteraadslid naar kijkt, vroegen we nog. “Besef heel goed wat je als stad doet als je daar begint te kappen. Wij hebben daarvoor gevochten – in alle adviesraden waar ik de kans had om dat te zeggen – maar we willen ‘de mens’ ook niet weg op deze wereld.”

Dat het een ongelijke strijd is, zegt hij ook wel te weten. “Van zodra iets industrieterrein wordt op het Gewestplan – in 2008 heeft Vlaanderen dat zo beslist – dan is de strijd totaal ongelijk.” Volgens Delanoeije is de puur economische waarde makkelijk 100 keer zo hoog in vergelijking met een natuur- of bosgebied. “De doorsnee Vlaming is niet blij dat-ie natuurgebied krijgt, want de eigenaar krijgt plots een waarde van 1 tegenover 100. Dat is het verschil.” 

“Op het moment dat alle afspraken gemaakt zijn, kunnen we heel hard tegen iets vechten wetende dat je sommige strijden niet meer kunt winnen. Eender welke actiegroep bewonder ik die dat blijft doen – maar als je moet kiezen tussen 20 strijden die je op een gegeven moment moet voeren…” De ‘topstrijd’ van Natuurpunt Mechelen is het plan om één groot aaneengesloten natuurgebied te maken in streek. “Dat dit politiek ook doorgang vindt, daar zijn we juist fier op”, zegt Delanoeije.

Dat dit politiek ook doorgang vindt, daar zijn we juist fier op.

Bert Delanoeije – Natuurpunt Mechelen

Kies de juiste strijd, lijkt het dus. Dat er in het Limburgse dossier van de Groene Delle ook al was beslist werpt Delanoeije zelf op (Na tal van bezwaren , waaronder van Natuurpunt, tegen de omvorming tot industriegebied besliste Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) om het gebied toch niet te kappen, red.). “Maar de context is vandaag helemaal veranderd. Corona heeft ook iets nieuws meegebracht: stedelijkheid en industrie gaan voor een stuk veranderen. We roepen echt op om de open ruimte te bewaren tot we beter weten.”

“Als er nu nog snel-snel industriegebieden ingepland worden – omdat Vlaanderen dit 15 jaar geleden heeft vastgelegd – zullen we daar over 5 jaar miljoenen voor betalen om die terug af te breken om zo opnieuw onze natuurverbindingen te maken. In die filosofie proberen we onze strijd te focussen en voor het één gaan we daarom harder dan het andere.”

DE KERN VAN DE ZAAK
Dat was even een vreemd moment aan de telefoon met Bert Delanoeije, woordvoerder voor de lokale afdeling van Natuurpunt Mechelen, toen we dat kritisch zinnetje op de Facebook-pagina van zijn lokale afdeling aanhaalden. Bleek Delanoeije die specifieke FB-pagina, die opgestart werd vanuit ‘Kern Mechelen’ van Natuurpunt, niet te kennen. “De afdelingspagina van Natuurpunt is eigenlijk die van Natuurpunt Mechels Rivierengebied”, maar Delanoeije erkent dat die van Kern Mechelen eveneens een officiële pagina is van zijn afdeling. “Maar ik kende de pagina niet – shame on me. Ze is ook vrij recent (startdatum: 24 juli 2020, red.).” Bovendien bleek de bewuste Facebook-post ook verdwenen. “Maar dat gebeurde zeker niet op vraag van Natuurpunt”, verzekert Delanoeije nog.